Spilter ondersteunt landelijk 1 aprilgrappen onderzoek

Canast is door een groot landelijk adviesbureau gevraagd met Spilter een onderzoek naar 1 aprilgrappen te ondersteunen. Het bedrijf onderzoekt de verschillende soorten grappen en hun impact op de maatschappij.

 
1 april
De hedendaagse aprilgrap komt voor in groepen waarin men elkaar kent, vooral in de familie, op school of op het werk. Daarnaast maken de media grappen met een anoniem publiek. Onder de schijn van waarheid verspreiden kranten en elektronische media jaarlijks alle mogelijke fantastische berichten om ze de volgende dag weer als grap te ontmaskeren. De aandacht die mediagrappen trekken en het commentaar dat ze uitlokken, dragen er in belangrijke mate toe bij dat de traditie in stand blijft.

Eén van de meest voorkomende vormen van de aprilgrap is die waarbij iemand of een menigte op de been wordt gebracht voor iets dat er niet blijkt te zijn of niet blijkt te bestaan. Wie erin loopt, wordt uitgelachen. Het is 1 april! ’1 april’ is zowel de datum als de naam van de traditie én de uitroep waarmee men het slachtoffer bespot. Het slachtoffer zelf is de aprilgek die zich voor de gek heeft laten houden of, zoals men in België zegt, naar april heeft laten verzenden.
 

 Verspreiding en herkomst
De traditie om op 1 april grappen te maken bestaat niet alleen in Nederland. De grap komt op ongeveer dezelfde manier in grote delen van Europa voor en is ook bekend in Amerika, Rusland, Australië en Noord-Afrika. Hij wordt voor het eerst vermeld in een Franse bron in 1508. De eerste vermelding in een Nederlandse bron dateert uit 1561. De geschiedenis gaat dus tenminste terug tot het begin van de zestiende eeuw. De wijde verspreiding van het verschijnsel wijst echter op een hogere ouderdom. Over de herkomst van ’1 april’ zijn in de loop van de tijd uiteenlopende hypothesen opgesteld, die geen van allen tot een oplossing hebben geleid. Ze hebben er eerder toe bijgedragen dat het onderwerp een eigen folklore heeft ontwikkeld. Men heeft bijvoorbeeld verklaringen gezocht in het wisselvallige aprilweer en parallellen gezien in de Germaanse mythologie of in de Bijbelse geschiedenis. In verschillende landen zijn ook wel nationale gebeurtenissen aangevoerd als begin van de traditie. Deze verklaringen, die waarschijnlijk ooit zelf als aprilgrap zijn verzonnen, leiden soms tot op de dag van vandaag een hardnekkig leven. Zo denkt men in Nederland nog vaak dat de grappenmakerij begonnen is met de inname van Den Briel door de watergeuzen op 1 april 1572.

Nationaal 1-april-genootschap
Op 1 april 1962 kwam de beeldhouwer Edo van Tetterode in het nieuws met een aprilgrap. Hij liet op het strand bij Zandvoort een beeld van het Paaseiland, de Loeres, aanspoelen. De media verspreidden het bericht en velen kwamen er op af. Pas dagen later heeft Van Tetterode zich als maker bekend gemaakt. De grap was in samenwerking met de NCRV-televisie in scene gezet. Naar aanleiding van deze grap heeft Van Tetterode het Nationaal 1-april-genootschap opgericht dat vanaf 1963 jaarlijks een bronzen loeres uitreikte voor de beste grap, niet alleen van 1 april, maar van het hele afgelopen jaar. Het genootschap stelde zich ten doel de humor in brede zin te bevorderen en heeft haar bekroningen na 1968 nog uitgebreid. Na de dood van Van Tetterode in 1996 werden de activiteiten gestaakt en is het genootschap opgeheven.

Onderzoek
Spilter gaat een aantal fases in het onderzoek ondersteunen; het inventariseren van de grappen, categoriseren in grote, media, doelgroep etc. en het analyseren van de impact. Uiteindelijk wordt een rapport opgesteld waaruit blijkt welke 1 aprilgrappen het meest worden gemaakt, hoeveel plezier hier aan wordt beleefd door de maker en de ontvanger en of deze tijdsgebonden zijn.  

Aanmelden
Wil je ook meedoen aan het onderzoek of alleen je 1 aprilgrap aanmelden stuur dan een mail naar info@spilter.nl.