Hoe groepsdenken een vergadering laat mislukken….

Je zou zeggen dat harmonie altijd goed is, maar dat is niet zo. Het fenomeen groepsdenken ligt op de loer. Groepsdenken (1) is een overdreven neiging om het met elkaar eens te zijn binnen een groep. Het wordt niet hardop uitgesproken. En toch word je  ‘gedwongen’ om de mening van de groep over te nemen. Meestal is dat het standpunt van de hoogste in rang. Belangrijke informatie wordt genegeerd, alternatieven worden niet serieus genomen, ‘slecht nieuws’ leggen groepsleden naast zich neer.

De psycholoog Irving Janis publiceerde in de jaren zeventig de eerste onderzoeken naar ‘Groupthink’, vernoemd naar de term ‘Doublethink’ uit George Orwell’s  beroemde boek ‘1984’. Sindsdien zijn er vele studies uitgevoerd naar de theorie van Janis en het effect op besluitvorming in bijvoorbeeld politieke conflictsituaties. Het boeiende van de gedachtegang van Janis is het idee dat er zoiets kan bestaan als ‘te veel’ cohesie.

Lees hier de acht gevaren van groepsdenken die  op de loer liggen:

  1. De illusie van onkwetsbaarheid van de groep
  2. Geloof dat ze tot de ‘good guys’ behoren en dat dus alles kan en mag.Groep_kring_denken
  3. Kortzichtigheid, collectieve rationalisaties
  4. Karikaturiseren van andere partijen, de buitenwereld
  5. Zelfcensuur: leden uiten geen kritiek
  6. Illusie van unanimiteit: ‘we zijn het er toch allemaal over eens dat…’.
  7. Directe druk op leden die het oneens zijn
  8. Zelfbenoemde ‘mindguards’ zorgen ervoor dat twijfelaars hun kritiek voor zicht houden.

Samenvattend bestaat het gevaar dat de groep zichzelf overschat, dat zij niet openstaan voor informatie van buitenaf en dat er binnen de groep druk bestaat om uniformiteit te bereiken.

Er zijn wél maatregelen die u kunt nemen om deze problemen te verhelpen. Gelukkig maar… Hier zijn acht tips om ervoor te zorgen dat uw vergadering niet of minder lijdt onder groepsdenken:

  1. Deelnemers aanmoedigen om kritiek te leveren.
  2. Voorzitter blijft onpartijdig en geeft geen voorkeur.
  3. Laat groepen tegelijkertijd aan hetzelfde probleem werken.
  4. Verdelen in groepen, waarbij één een besluit neemt en de ander deze beoordeelt.
  5. Met buitenstaanders bespreken wat er gebeurt en dit terugkoppelen aan de groep.
  6. Mensen van buitenaf uitnodigen voor nieuwe inbreng en kritische benadering.
  7. Een deelnemer aanwijzen als  ‘advocaat van de duivel’.
  8. Anoniem verzamelen van respons zodat respondenten zich vrij kunnen uitspreken.

(Voer tip 8 direct uit door de Versnellingskamer in te zetten.)

(1) Janis, I.L.. Victims of Groupthink; a psychological Study of Foreign Policy Decisions and Fiascoes. Boston, 1972

Korsten, A.F.A.  Multiperspectivische blik op de Duitse inval in Nederland. Toepassing vanuit ‘Bestuurskunde als avontuur’. 1988

Related Blogs

Posted by admin | 12/12/2018
3 positieve gevolgen van duurzame beslissingen
Duurzaam beslissingen nemen: een slim besluit met positieve gevolgen Denken, en oordelen en beslissen zijn sinds Descartes (‘Cogito ergo sum’) drastisch veranderd. Zijn homo rationalis, de mens die goed geïnformeerd...
Posted by admin | 04/12/2018
3 projectfases geschikt voor een Versnellingskamer
3 projectfases geschikt voor een Versnellingskamer Dankzij de vele mogelijkheden van beslissingen nemen binnen een Versnellingskamer is de inzet relevant in diverse fases binnen een project. Ieder moment waarop het...
Posted by admin | 18/09/2018
De beste netwerker ter wereld is een Nerd
De beste netwerker ter wereld is een Nerd Wat is een goede netwerker? Het stereotiepe beeld is iemand met een vlotte babbel die strooit met visitekaartjes, die heel makkelijk contact...